Okul a覺ndaki ocuklarda Doru Beslenme
-
Ataehir Memorial T覺p Merkezi Beslenme ve Diyet B繹l羹m羹nden Dyt. efika Ayd覺n, Okul 癟a覺ndaki 癟ocuklarda sal覺kl覺 beslenme hakk覺nda bilgi verdi.
-
Beslenme insan覺n ya覺na, cinsiyetine ve 繹zel durumlar覺na g繹re ihtiyac覺 olan besin 繹elerini v羹cuduna almas覺d覺r. Sal覺覺n korunmas覺nda ve iyiletirilmesinde beslenme 癟ok 繹nemli bir rol oynamaktad覺r. S羹t 癟ocuu olarak kabul edilen, yaam覺n ilk y覺l覺nda beslenme; b羹y羹menin bal覺ca belirleyicisi iken, oyun 癟ocuu ve okul 癟ocuu d繹nemlerindeki beslenme; sal覺kl覺 beslenme al覺kanl覺klar覺n覺n kazan覺lmas覺 ve erikin yata etkileri ortaya 癟覺kacak olan baz覺 sal覺k sorunlar覺n覺n 繹nlenmesi a癟覺s覺ndan 繹nem kazanmaktad覺r.
-
襤nsanlar覺n beslenme al覺kanl覺klar覺 癟ocukluk 癟a覺nda balamaktad覺r ve yerleen bu al覺kanl覺klar覺n ileriki d繹nemlerde deitirilmesi daha zordur. rnein k羹癟羹k yata meyve yeme al覺kanl覺覺 kazanmam覺, sadece meyve suyu t羹ketmi bir 癟ocuk daha ileriki d繹nemlerde meyve yemeyi reddedecektir. Ayn覺 ekilde 癟ocukluktan itibaren d羹zensiz yemek yiyen, yemek saatleri belli olmayan bir insan覺n da ileriki d繹nemlerde 羹癟 繹羹n d羹zenli ve sal覺kl覺 yemek yemesi beklenemez. K羹癟羹kken s羹t i癟me al覺kanl覺覺 kazanmam覺 bireylerin daha ileriki yalarda s羹t i癟mesi 癟ok zordur. Bu sebeplerle bata unu belirtmek gerekir: Aa癟 Yaken Eilir! Ailelerin 癟ocuklar覺na verebilecekleri en g羹zel en deerli hediye; onlara doru beslenme al覺kanl覺klar覺 kazand覺rmalar覺d覺r!
-
Neden okul 癟a覺? Bu d繹nem; bata fiziksel b羹y羹me ve gelimenin artt覺覺, kemik oluumunun h覺zland覺覺, yaam boyu s羹recek davran覺lar覺n kazan覺ld覺覺, beslenmeye bal覺 ortaya 癟覺kabilecek baz覺 kronik hastal覺klar覺n temelinin at覺ld覺覺 ve besin 繹elerine gereksinimin y羹kseldii d繹nemdir.
-
Okul 癟ocuunu etkileyen fakt繹rler
Aile
retmen
Okul
Rekl璽mlar
Arkadalar
Okul Kantinleri
Oluabilecek olumsuz durumlar:
imanl覺k
Zay覺fl覺k
Demir eksikliine bal覺 anemi
Raitizm
襤yot yetersizlii
Di 癟羹r羹kleri
-
Okulda beslenmeye dikkat! ou zaman ebeveynler 癟ocuklar覺n覺 okula g繹nderdikleri zaman beslenme konusunda daha rahatlad覺klar覺n覺 d羹羹n羹rler. Oysaki okula balayan 癟ocuun dersleri kadar beslenmesi de ailenin denetimi alt覺nda olmal覺d覺r. 羹n atlay覺p atlamad覺覺, 癟覺kan yemeklerden ne se癟tii, kantin t羹ketiminin olup olmad覺覺, arkadalar覺ndan etkilenip etkilenmedii, su i癟ip i癟medii gibi beslenme ile ilgili t羹m ayr覺nt覺lar覺n konuulmas覺 gerekmektedir. Eer 癟ocuk okuldan gelince aile evde olam覺yorsa evdeki besin t羹ketimi bile okul 癟a覺 beslenmesinde 繹nemlidir. Okullar覺n yemekhane ve kantinlerinde sunulan yemek alternatiflerinin genellikle ya i癟erii y羹ksektir. Yap覺lan bir arat覺rmada 癟ocuklar覺n g羹nl羹k beslenmesinin %37sini okuldan kar覺lad覺klar覺n覺 bunun bile 癟ocuklardaki obezite riskini artt覺rd覺覺 g繹stermitir.
-
Alt覺n 繹羹n KAHVALTI atlanmamal覺! Kahvalt覺 uzun s羹ren a癟l覺k sonras覺nda al覺nan ilk 繹羹nd羹r ve t羹m g羹n羹 etkileyen alt覺n deerinde bir ana 繹羹nd羹r. G羹ne zinde bir ekilde balamak ve g羹n i癟ersinde i癟inde bulunduumuz faaliyetlerde; anlama, alg覺lama, an覺msama ve verimli bir ekilde 癟al覺mak i癟in kahvalt覺n覺n 繹nemi 癟ok b羹y羹kt羹r. Yap覺lan bir癟ok 癟al覺mada kahvalt覺 繹羹n羹n羹n en 癟ok atlanan 繹羹n olduu g繹r羹lm羹t羹r. Sebep olarak sabah a癟l覺k hissetmeme, zaman darl覺覺 ve kilo verme kayg覺s覺 gibi durumlar 繹ne s羹r羹lmektedirler.
-
zellikle erken saatlerde okula giden 繹renciler incelendiinde g羹ne kahvalt覺 ile balamayanlar覺n okul baar覺lar覺nda azalma olduu g繹r羹lm羹t羹r. Ayn覺 zamanda 癟ocuklarda da g繹r羹lebilecek baz覺 hastal覺klar覺n kontrol羹n羹 salamada da kahvalt覺n覺n 繹nemi olduk癟a fazlad覺r. Glisemik y羹k羹n azalmas覺, ins羹lin direncinin olumamas覺 ve kalp hastal覺覺n覺n olumamas覺 i癟in her g羹n mutlaka d羹zenli olarak kahvalt覺 yapmak gerekmektedir.
Kahvalt覺da olmazsa olmazlar:
S羹t, peynir, yumurta 癟ocuklar覺n b羹y羹me ve gelimesinde en iyi kalite proteinleri i癟eren besinlerdir. Ayn覺 zamanda i癟eriindeki kalsiyum ile 癟ocuklar覺n boy geliimini salar.
Yal覺 tohumlardan ceviz kahvalt覺larda olmas覺 gereken i癟eriindeki ya asitleri ile beyin geliimine yard覺mc覺 bir besindir. ocuklar覺n kahvalt覺lar覺nda 2- 3 tam ceviz koymay覺 al覺kanl覺k haline getirmek gerekir. Bal覺ca badem, f覺nd覺k, ceviz olmak 羹zere yal覺 tohumlar 癟ocuklar覺n ara 繹羹nlerinde kolayl覺kla t羹ketilebilecek g覺dalard覺r.
Pekmez, bal, f覺nd覺k ezmesi veya re癟el de 癟ocuklar覺n g羹nl羹k enerjilerine katk覺da bulunabilecek karbonhidratl覺 besinlerdir. Anemi oluumunu 繹nlerler, konsantrasyonu artt覺r覺rlar.
Sabah kahvalt覺s覺nda i癟ecek olarak yap覺lmas覺 gereken 2 sal覺kl覺 tercih vard覺r. Bunlar taze s覺k覺lm覺 meyve sular覺 ve s羹t. ocuklar覺n覺za kahvalt覺da 癟ay i癟me al覺kanl覺覺 kazand覺rmay覺n.
i sebzelerden domates, salatal覺k, maydanoz, biber gibi yeillikler ile dilimlenmi taze meyveler muhakkak kahvalt覺da mevsimine uygun olarak bulundurulmal覺d覺r. Vitamin ve minerallerin en 繹nemli kaynaklar覺 sebze ve meyvelerdir.
Kahvalt覺 繹羹n羹nde her 癟ocuun 2- 3 dilim ekmek t羹ketmesi gerekir. Tah覺ll覺 ekmekler, cevizli, zeytinli ekmekler de 癟ocuklar覺n b羹y羹mesine katk覺 salayan lif i癟eriine sahip olup sal覺kl覺 se癟imler olarak tercih edilebilir.
Bazen daha pratik ve aperatif olmas覺 a癟覺s覺ndan ayn覺 zamanda 癟eitlilik de salayarak 癟ocuklara kahvalt覺l覺k gevrekler de verilebilir. Yan覺nda taze s覺k覺lm覺 meyve suyu veya taze dilimlenmi meyve ya da ceviz f覺nd覺k koyulursa kahvalt覺 daha yeterli hale gelir.
S覺k覺lmamalar覺 ve 癟eitlilik a癟覺s覺ndan 癟ocuklara bazen kahvalt覺da peynirli veya sebzeli g繹zleme, b繹rek veya simit de verilebilir.
Ne olursa olsun 繹nemli olan kahvalt覺lar覺n覺 yaparak g羹ne balamalar覺d覺r. Okulda veriliyorsa bile 繹ncelikle evde bu al覺kanl覺覺n oturtulmas覺 salanmal覺d覺r. 羹nk羹 okul kahvalt覺lar覺 bazen protein a癟覺s覺ndan yetersiz, karbonhidrat癟a daha zengin olabilmektedir. Daha 癟ok 癟ikolata, poa癟a, a癟ma, b繹rek, simit, bal, tereya a覺rl覺kl覺 alternatiflerdir. Bu da 癟ocuklar覺n daha yal覺 beslenmesine ve kilo almalar覺na sebep olmaktad覺r. Ayr覺ca genelde bu tip kahvalt覺 yapan 癟ocuklar b羹y羹me gelime i癟in yeterli proteini alamazlar. Bu konuda ailelerin bilin癟li davranmas覺 gerekmektedir. Gerekirse okul men羹lerinin doru planlanmas覺 konusundan okul ile g繹r羹meleri gerekir.
-
ocuunuzun okulda ne yediini onu s覺kmadan 繹renmeye 癟al覺覺n! ou okulun ayl覺k men羹s羹 繹nceden planlan覺r. Aileler bu men羹lerde bulunan yemekleri ve i癟eriklerini 癟ocuklar覺na anlatarak daha doru tercihler yapmalar覺na yard覺mc覺 olmal覺d覺rlar. ou zaman 繹le yemeklerinde 癟ocuklar sebze yemeklerini ve salatay覺 t羹ketmek yerine pilav, makarna ve b繹rek gibi karbonhidratl覺 g覺dalar覺 daha 癟ok tercih ederler. Bu noktada aileye d羹en g繹rev; 癟ocuklar覺na sebze yemeklerinin ve salatan覺n da yenmesi gerektiini, pilav makarnan覺n kar覺n doyuncaya kadar 癟ok miktarda yenmemesi gerektiini anlatmakt覺r.
-
Ara 繹羹nler de olmazsa olmazlar: ocuunuzun beslenme 癟antas覺na okulda verilmiyorsa kahvalt覺dan 繹le yemeine kadar ve 繹leden akam yemeine kadar ara 繹羹n koyma al覺kanl覺覺 kazand覺r覺n. Yap覺lan 癟al覺malar ara 繹羹n yapmayan 癟ocuklar覺n at覺t覺rmalar覺 daha 癟ok t羹kettiini ana 繹羹nleri de kimi zaman atlad覺覺n覺 g繹stermitir. zellikle 繹leden sonra eve erken gelen 癟ocuklarda genellikle s覺k at覺t覺rmalar yapar. Doru ara 繹羹n yapan 癟ocuk ana 繹羹n羹n羹 atlamaz ve d羹zenli yer. Yap覺labilecek en g羹zel tercihler; taze veya kuru meyveler, f覺nd覺k, ceviz, badem, 1 kutu s羹t veya ayran, 1 dilim evde yap覺lm覺 kek veya kurabiye olabilir.Akamdan sonra 1-2 porsiyon meyve veya s羹tl羹 tatl覺lar veya s羹t ihmal edilmemelidir.
-
Akam yemeinde neler olmal覺? Her g羹ne farkl覺 alternatifler koymakta yarar vard覺r. Et yemekleri (覺zgara, f覺r覺nda pimi veya sulu yemek eklinde), kuru baklagil yemekleri, k覺ymal覺 veya tavuklu sebze yemekleri ana yemek olarak tercih edilebilir. Bu yemeklerden herhangi birinin yan覺na 癟orba veya zeytinyal覺lar da eklenebilir. Akam 繹羹nlerinde 癟ok yemek 癟eidi olmas覺ndansa her g羹ne farkl覺 癟eit koymakta yarar vard覺r. nemli olan akam 繹羹n羹nde et grubunu, sebze grubunu, s羹t yourt grubunu ve tah覺l grubunu bulundurmakt覺r. Pilav makarna 癟ocuklar覺n 癟ou zaman 繹le 繹羹nlerinde bulunduu i癟in daha az s覺kl覺kta piirilebilir. Salatalara vitaminlerin emilimi i癟in 1 tatl覺 ka覺覺 zeytinya覺 koyulmal覺d覺r. Haftada en az 2 -3 g羹n bal覺k t羹ketimine 繹zen g繹sterilmelidir.